Begroting 2017

Voorwoord

Ons voorwoord voor de begroting 2017 schrijven we terwijl de media rapporteren over de hoedjes op Prinsjesdag 2016 en melding maken van voorzichtig optimisme. Het kabinet kreeg als reactie dat het lijkt alsof ze alvast afscheid nemen met een ‘goed-nieuws-show’. Hoe u dat wilt beoordelen, dat laten we graag aan u. Natuurlijk vinden wij het ook prettig om te melden wat er goed gaat. Dat het beter gaat met de economie, dat het aantal mensen in de bijstand gelijk blijft en in ieder geval nu niet meer groeit. Dat we de taken van de gemeente nog steeds naar behoren kunnen uitvoeren binnen de budgetten die we daarvoor hebben. Sterker nog: de budgetten zijn de afgelopen jaren gekrompen onder druk van taakstellingen en besparingen, die hard nodig waren. Desondanks is het gelukt om veel voor elkaar te krijgen in Etten-Leur. We vinden het belangrijk dat we dat mogen zeggen. Vooral omdat we dat niet alleen doen, maar met alle partners waarmee we samenwerken. Zonder hun inzet zou Etten-Leur er anders uit zien. Naast deze positieve berichten, willen we ook duidelijk maken dat er nog volop werk aan de winkel is; we zijn nog niet klaar.

Moment om complimenten uit te spreken

We zijn vaak kritisch naar elkaar en dat is goed. Zo houden we elkaar scherp. Het presenteren van een begroting is ook een goed moment om complimenten uit te spreken. We mogen trots zijn op wat we samen weten te bereiken. Dat geldt voor onze partners, de 5 O’s (Onze inwoners, maatschappelijke Organisaties, Ondernemers, Onderwijs en andere Overheden), maar ook voor de gemeenteraad en onze ambtelijke organisatie. Samen zorgen we ervoor dat we besparingen realiseren en toch voldoende blijven doen en investeren om Etten-Leur een prettige gemeente te laten zijn voor iedereen. We hopen ook volgend begrotingsjaar op deze manier samen te werken in Etten-Leur. Dat ging de afgelopen jaren steeds beter, en we willen dit volgend jaar voortzetten: samen optrekken met inwoners, het onderwijs, de ondernemers, de (maatschappelijke) organisaties en de andere overheden in de regio en daarbuiten. We hebben elkaar hard nodig. Ook in 2017.

Nog genoeg te doen

We kijken nu uit naar een nieuw begrotingsjaar. U ziet in de begroting dat we nog veel doen het komende jaar. Het is het laatste volledige jaar van de gemeenteraad en het college. Dit is het jaar waarin wij nog een flinke stap willen maken in de uitvoering van ons collegewerk- en raadsprogramma. Op weg naar realisatie van onze toekomstvisie. Want daar is het allemaal op gericht. De meerjarenbegroting laat zien dat dit kan. In deze begroting is, in tegenstelling tot andere jaren, de septembercirculaire al verwerkt. Voor 2016 en 2017 is er sprake van een tekort. Omdat ons weerstandsvermogen ruim voldoende is en de jaren vanaf 2018 een positief resultaat laten zien, vinden wij dit meerjarenperspectief verantwoord.  

De lokale lasten blijven laag

Het is mooi om te kunnen zeggen dat de onroerendezaakbelasting (OZB)  wederom alleen stijgt met het consumentenprijsindex-cijfer van 0,6%. De tarieven voor de riool- en afvalstoffenheffing zijn licht gedaald. Dat vinden we belangrijk. Niet alleen omdat we als streven hebben om bij de vijf goedkoopste gemeenten van West-Brabant te horen, maar vooral omdat we de koopkracht van onze inwoners belangrijk vinden. Het is belangrijk dat mensen hun geld zo veel als mogelijk voor hun eigen welzijn en die van hun familie kunnen inzetten.

Vergelijkbaarheid gemeenten

We willen graag uw aandacht voor de vergelijkbaarheid van gemeenten. De indicatoren die we vanuit Waarstaatjegemeente gebruiken zijn vergelijkbaar met andere gemeenten. Dat lijkt gemakkelijk, maar dit vraagt wel om enige toelichting. Standaard vergelijken we onszelf met gemeenten van vergelijkbare grootte (25.000 – 50.000 inwoners). Maar soms, als je goed gaat kijken, blijkt de groep gemeenten van vergelijkbare grootte te bestaan uit enkele gemeenten van 25.000 inwoners. De vraag is dan of dit de vergelijkbaarheid recht doet. Wellicht is een vergelijking met gemeenten in Brabant of met een stedelijkheidsklasse of gewoon met heel Nederland, in dat geval beter. Voor de leesbaarheid van de begroting hebben we gekozen voor het vergelijken met gemeenten van dezelfde grootte. De tip om maximaal gebruik te maken van het dashboard van Waarstaatjegemeente.nl geven we u graag mee. Daar kunt u zelf verschillende vergelijkingen maken, ook bijvoorbeeld met een individuele andere gemeente.

Enkele highlights uit de begroting 2017

Hieronder lichten we graag nog een aantal onderwerpen toe uit de verschillende programma’s.  

Op naar een nieuwe beleidsactualisatie

In 2017 starten we met de voorbereidingen voor de nieuwe beleidsactualisatie. In de tweede helft van dat jaar zullen de politieke partijen zich al buigen over de verkiezingsprogramma’s en in maart 2018 vinden de verkiezingen plaats. De voorbereidingen van de beleidsactualisatie moeten dan al zijn afgerond om na de verkiezingen en na een nieuw raadsprogramma, snel te kunnen schakelen. De keuzes die er zijn moeten dan al overzichtelijk en beschikbaar zijn. Bij de voorbereiding van de beleidsactualisatie heeft de gemeenteraad een sleutelpositie.

Initiatieven van en samenwerking met de 5 O’s

De O’s staan voorop het komende jaar. Initiatieven van de O’s verdienen meer ruimte. We hebben de afgelopen jaren hier goede voorbeelden van gezien. We zijn er van overtuigd dat we de samenwerking nog verder kunnen verbeteren. Daarvoor moeten wij als gemeente vaker alleen een ondersteunende of stimulerende rol op ons nemen, zodat de activiteiten van andere partners in Etten-Leur nog beter tot hun recht komen. Bij de rapportage over het collegewerkprogramma die wij u in juni van dit jaar gaven bij de kadernota, hebben wij u hierover al verteld. De belangrijkste speerpunten voor volgend jaar hebben vaak te maken met initiatieven van en/of samenwerking met de 5 O’s.

Elektronische dienstverlening

In de elektronische dienstverlening gaan we grote stappen zetten volgend jaar. Er staat een flinke investering klaar om de basisregistraties (verder) in te voeren en digitale dienstverlening op een hoger niveau te krijgen. We blijven daarbij wel afhankelijk van de landelijke voorzieningen, maar we willen wel heel graag de stappen die we het afgelopen jaar hebben gezet, vervolgen. Daarbij hebben we zeker aandacht voor informatiebeveiliging, identiteits- en adresfraude. Uiteraard hebben we aandacht voor de inwoners in Etten-Leur die digitaal minder vaardig zijn of digitale middelen niet tot hun beschikking hebben.

Regionale samenwerkingsverbanden

De uitvoering van de regionale afspraken over Verbonden Partijen loopt. Het heeft veel voeten in aarde, omdat we te maken hebben met vele partijen om deze afspraken uit te voeren. Het is gelukt om bij deze begroting (regionaal opgestelde) richtlijnen op te nemen waar de begroting van de Verbonden Partijen in 2018 aan moet voldoen. De richtlijnen, zowel beleidsmatig als financieel, zijn opgesteld op de schaalgrootte van de Verbonden Partij, maar ook afgestemd op het niveau van De6 (Etten-Leur, Roosendaal, Zundert, Moerdijk, Halderberge en Rucphen). Voor deze richtlijnen verwijzen wij u graag naar de paragraaf verbonden partijen en naar het bijlagenboek.

Grote projecten

Volgend jaar komen veel grote projecten in een volgende fase. Stap voor stap realiseren we belangrijke ontwikkelingen voor Etten-Leur. De Nobelaer, De Banakker, het Stationsplein en het Van Bergenplein zijn goede voorbeelden daarvan. We rekenen in 2017 op de eerste oplevering van De Streek. En woningbouw in Schoenmakershoek is dan zo goed als klaar. Belangrijke mijlpalen voor onze gemeenten waar het gaat om het woon- en voorzieningenniveau.

Invoering Omgevingswet

De nieuwe Omgevingswet staat en de uitwerking van deze wet is op hoofdlijnen bekend. Eind 2016 komt het Rijk met een opzet voor een invoeringswet. Het besluitvormingsproces is er op gericht om de wet in 2019 in te laten gaan. We wachten niet af, maar bereiden ons op een soepele invoering van de wet voor. We hebben daarvoor wel geld nodig. Daarom zijn voor de voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet extra middelen gereserveerd in deze begroting.

Duurzaamheid

Onze ambitie op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing kunnen we alleen halen in samenspraak met partners. Zij zijn eigenaar van het bestaand vastgoed zoals woningen en bedrijfspanden. Landelijke subsidieregels kunnen hen aanzetten om maatregelen te nemen. De energiecoöperatie Duursaam Etten-Leur helpt hen daarbij. Als gemeente trekken we geld uit om gefaseerd eigen vastgoed en straatverlichting energiezuinig te maken. We zijn in gesprek met sportverenigingen over energiebesparende maatregelen op sportparken. Voor dit doel hebben we nog geen middelen vrijgemaakt. In elk geval krijgt de gemeenteraad nog informatie en waar nodig trekken we via een bestuursrapportage hiervoor geld uit.

Kleine ergernissen

Ons openbaar gebied is zo goed mogelijk op orde. Dat willen we natuurlijk zo houden. Wat inwoners - en daarmee wij ook - bezig houdt zijn met name de ‘kleine’ ergernissen: zwerfvuil en hondenpoep. Deze ergernissen kunnen we niet alleen oplossen. Dat moeten we samen met onze inwoners doen. Als mensen niets op straat gooien, dan is er immers ook geen zwerfafval. In onze contacten in de wijken vragen we hier aandacht voor. Het gaat als eerste om het gedrag van iedereen en pas als laatste om wie het opruimt. Gelukkig zien we dat veel van onze inwoners zich hiervoor medeverantwoordelijk voelen. In de wijken zijn velen actief. We zullen dit blijven stimuleren en belonen. Ook in 2017 besteden we hier ruim aandacht aan. Een pluim voor het scheiden van afval door onze inwoners. We hopen dat dit in 2017 weer zo goed gaat als dit jaar.

Subsidies

De wijze van subsidie verstrekken zal in 2017 echt anders zijn. Dit jaar hebben we vele gesprekken gevoerd met uiteenlopende subsidie-aanvragers. We hebben zelf ook veel geleerd van deze gesprekken, die we vanuit een ander perspectief hebben gevoerd. We willen aansluiten bij wat onze inwoners doen: van zorgen voor, naar zorgen dat… We vragen wat iedereen zelf kan, of samen kan, en wat heb je dan nog nodig. We zijn ook duidelijk in de doelstelling van subsidie: ‘wij ondersteunen alleen verenigingen en inwoners voor activiteiten die door ‘de markt’ niet zelf worden opgepakt en wanneer zij een bijdrage leveren aan de door ons gestelde maatschappelijke effecten en gemeentelijke doelen.’ De subsidieregelingen zijn eenvoudig en resultaatgericht geformuleerd. Het is een duidelijk andere insteek. Het is voor iedereen even wennen, maar meteen blijkt wel hoe groot de kracht, de samenwerking en zelfredzaamheid is van de actieve inwoners in Etten-Leur. En wij kunnen als gemeente het maatwerk bieden wat nodig is.

Sociaal domein

De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning), Jeugdzorg en de Participatiewet behandelen we in Etten-Leur als een gesloten systeem in de begroting. Daarmee houden we strikt vinger aan de pols en voorkomen we grote invloed op de rest van de begroting. Hiervoor hebben we een Reserve Sociaal domein in het leven geroepen om maatregelen te kunnen nemen om de risico’s en onzekerheden op te vangen. We hebben afgesproken om deze reserve na een aantal jaren op te heffen, maar op dit moment is het een veilige gedachte dat we de onzekerheden aan kunnen. Rond de jeugdzorg hebben we wel zorgen. U leest hier meer over bij programma Leven. Ook de Participatiewet en de BUIG-uitkering (het geld dat we krijgen van het Rijk om de bijstandsuitkeringen te betalen) kennen nog schommelingen en onzekerheden. In het ene jaar is er een tekort dat we opvangen vanuit de reserve. In een ander jaar kunnen we dat weer aanvullen.

Inzet van een moderne, compacte organisatie

Zoals gebruikelijk is er altijd veel aandacht voor de kosten van de organisatie die alle taken voor ons uitvoert. De afgelopen jaren heeft de organisatie flinke taakstellingen op zich genomen. Voor de jaren 2016 en 2017 zijn deze behaald. Door flexibel te zijn, in te spelen op mogelijke mobiliteit van medewerkers en door zuinig te zijn, is dat gelukt. Om een moderne compacte, maar toch kwalitatief hoogwaardige organisatie te hebben, moet er wel ruimte blijven voor opleidingen en mogelijkheden om kennis en ervaring op peil te houden. Nog dit jaar verwachten we de resultaten van de opgestarte Lean-trajecten waarmee we zowel kwaliteit van onze dienstverlening kunnen verbeteren als de kosten in de hand houden. En in het contact met de O’s zijn de medewerkers natuurlijk ook van groot belang. De relatie met de inwoners wordt onderhouden door zowel bestuur als organisatie. Hoe beter wij elkaar binnen de gemeente weten te vinden en samen kunnen optrekken, hoe beter de samenwerking met onze partners zal zijn.  

Vertrouwen in de kracht van Etten-Leur

Het bestuur van de gemeente, gemeenteraad en college, zijn vanaf 2014 aan de slag. We hebben samen al veel gerealiseerd. Wij denken dat 2017 een belangrijk jaar zal zijn in deze bestuursperiode. Juist de projecten en activiteiten die ingewikkeld zijn of waarvoor veel voorbereiding nodig is, zullen in 2017 in uitvoering komen. Zoals we in onze inleiding al schrijven, kunnen we dit alleen door goed op te trekken, af te stemmen en samen te werken met alle partners die actief zijn in Etten-Leur. In het verleden behaalde resultaten, bieden niet altijd garantie voor de toekomst. Maar deze resultaten zorgen wel voor het vertrouwen dat we hebben in de mogelijkheden om het te doen slagen. Dat het ons lukt om weer een belangrijke stap te zetten in het realiseren van onze toekomstvisie. Om de basis te leggen voor een volgende gemeenteraad en een volgend college, die in 2018 het stokje van ons overnemen. We vertrouwen in de kracht van Etten-Leur en weten dat u dat ook doet. Op naar 2017!

Het college van burgemeester en wethouders